Τι είναι το Bullying:
Ο εκφοβισμός είναι η επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά ενός ή ομάδας ατόμων πάνω σε ένα άλλο άτομο με σκοπό να υποκύψει σε πράξεις χωρίς να το θέλει, ή να μην προβεί σε αυτές με βασικό κίνητρο το φόβο, χρησιμοποιώντας απειλές ή και βία. Λεκτική, ψυχολογική ή/και σωματική. Το bullying δεν είναι στιγμιαία παρενόχληση, αλλά μια καθημερινότητα, την οποία βιώνουν συνήθως τα Θύματα λόγω της επαναλαμβανόμενης συμπεριφοράς του θύτη και πολλές φορές, ίσως τις περισσότερες, μπορεί να μην γίνει άμεσα αντιληπτή.
Bullying μπορεί να υφίσταται ένα παιδί ή ένα ενήλικο άτομο, στο σχολείο, στο εργασιακό περιβάλλον, μέσα σε φιλικές παρέες αλλά και μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον.
Το bullying χωρίζεται σε τέσσερα είδη:
- Σωματικό: περιλαμβάνει σωματική βία (σπρωξίματα, χτυπήματα κ.ά.) ή καταστροφή περιουσίας, προσωπικών αντικειμένων κλπ.
- Λεκτικό: προσβολές, απειλές, σεξιστικά/ομοφοβικά/ρατσιστικά σχόλια που στην αρχή μπορεί να μην επηρεάζουν το θύμα αλλά στη συνέχεια η επίδρασή τους μπορεί να κλιμακωθεί.
- Κοινωνικό: περιλαμβάνει φήμες, κουτσομπολιά, διαδόσεις ψευδών ειδήσεων προκειμένου να πληγεί το θύμα, αλλά και αστεία που προσβάλλουν, άσεμνες χειρονομίες και μιμήσεις.
- Διαδικτυακό: όταν ο εκφοβισμός γίνεται μέσω του διαδικτύου, των κοινωνικών δικτύων, του κινητού και τον υπολογιστών. Περιλαμβάνει απειλητικά ή άσεμνα mail, μηνύματα, chat κ.ά.
Τι μπορώ να κάνω για να αντιμετωπίσω κάποιον που με εκφοβίζει;
- Μην το κρατάς μυστικό. Πες το σε κάποιον ενήλικα που εμπιστεύεσαι και ζήτησε τη βοήθειά του. Μπορεί να είναι ο γονιός σου, ένας δάσκαλος, ο διευθυντής του σχολείου, ο προπονητής σου.
- Όταν δέχεσαι τέτοια συμπεριφορά, μείνε ήρεμος. Προσπάθησε να μη δείξεις θυμό ή φόβο. Τα άτομα που ασκούν εκφοβισμό αποζητούν την αντίδρασή του θύματος. Τους αρέσει να βλέπουν ότι σε αναστατώνουν. Αν δεν αντιδράς όπως περιμένουν, μπορεί να βαρεθούν και να σταματήσουν.
- Αγνόησε αυτούς που σε εκφοβίζουν. Όσο δεν νιώθεις άσχημα μ’ αυτά που σου κάνουν ή σου λένε, τόσο τους αποδυναμώνεις.
- Γίνε μέλος μιας ομάδας. Έτσι θα κάνεις νέους φίλους και θα έχεις μεγαλύτερη υποστήριξη.
- Μην αντεπιτίθεσαι. Είναι επικίνδυνο για σένα και συνήθως κάνει τα πράγματα χειρότερα. Μείνε κοντά σε άλλους, προστάτεψε τον εαυτό σου και ζήτα βοήθεια από έναν ενήλικα.
- Προσπάθησε να αποφεύγεις καταστάσεις όπου μπορεί να είσαι εκτεθειμένος σε εκφοβισμό. Για παράδειγμα, απέφυγε περιοχές του σχολείου όπου δεν υπάρχουν πολλοί μαθητές ή δάσκαλοι. Μην μένεις μόνος στις τουαλέτες ή στα αποδυτήρια. Κάθισε κοντά στον οδηγό του σχολικού λεωφορείου. Μην φέρνεις ακριβά αντικείμενα ή πολλά χρήματα στο σχολείο. Κάθισε μαζί με άλλους φίλους στο φαγητό. Μείνε κοντά στους φίλους σου ή στο δάσκαλό σου στα σχολικά διαλείμματα.
-
Υποχρεώσεις δασκάλων και καθηγητών
– Να κατέχουν τις απαραίτητες γνώσεις και να είναι παρατηρητικοί: Αν και οι δάσκαλοι γνωρίζουν ότι το bullying διαδραματίζεται σε τουαλέτες, παιδικές χαρές, λεωφορεία όπου εκείνοι είναι απόντες, πρέπει να το λάβουν σοβαρά υπ΄όψιν τους. Χρειάζεται να αντιληφθούν ότι με το να το καταδείξουν, δεν κουτσομπολεύουν. Αν ένας δάσκαλος, παρατηρήσει bullying σε μία τάξη, άμεσα πρέπει να παρέμβει για να το σταματήσει, να το καταγράψει και να ενημερώσει τη διοίκηση για να διερευνηθεί περαιτέρω το περιστατικό.
– Να ειδοποιήσουν τους γονείς: μαθητές και γονείς χρειάζεται να είναι μέρος της λύσης και να δημιουργηθούν ομάδες που θα φροντίσουν για την καλλιέργεια της εξάλειψης του εκφοβισμού. Οι μαθητές μπορούν να ενημερώσουν τους γονείς για τις νέες τεχνολογικές μεθόδους που χρησιμοποιούνται για το bullying.
-
Γονείς των παιδιών που είναι θύματα του bullying
– Παρατηρήστε το παιδί σας για σημάδια που δείχνουν ότι είναι θύμα bullying: Tα παιδιά τις περισσότερες φορές δεν μιλάνε για αυτό. Ενδεικτικά σημάδια bullying είναι: σκισμένα ρούχα, δισταγμός να πάει σχολείο, χαμηλή όρεξη, εφιάλτες, κλάμα ακόμα και ενδείξεις κατάθλιψης και άγχους. Αν καταλάβετε ότι το παιδί σας είναι θύμα bullying, μην του πείτε “θα περάσει” ή “δεν πειράζει”. Μιλήστε μαζί του ανοιχτά για να καταλάβετε τι συμβαίνει στο σχολείο και τι χρειάζεται να κάνετε για να ξεκαθαρίσετε το πεδίο.
– Μάθετε στο παιδί σας πως να χειρίζεται το bullying: Μέχρι να γίνει κάτι από τη διοίκηση του σχολείου και αφού έχει ξεκινήσει η διαδικασία έρευνας εκεί, δείξτε στο παιδί σας πως να χειρίζεται το bullying χωρίς να νιώθει ηττημένος και κατατροπωμένος. Παίξτε σενάρια στο σπίτι και δείξτε του πως να αγνοεί έναν παιδί που εκφοβίζει ή αναπτύσσει συμπεριφορά που αντιγράφει το bullying.
– Βάλτε όρια με την τεχνολογία (cyberbullying): Εκπαιδεύσετε τα παιδιά σας αλλά και τον εαυτό σας για το cyberbullying και ειδικότερα πως να μην αποφεύγουν να απαντάνε σε απειλητικά ηλεκτρονικά μηνύματα και emails. Κάντε “φίλο” το παιδί σας στο facebook και βάλτε φίλτρο στον υπολογιστή του. Αν χρειάζεται, κάντε τον ηλεκτρονικό του υπολογιστή, το μοναδικό της οικογένειας και βάλτε τον σε ένα κεντρικό και ορατό σημείο μέσα στο σπίτι. Αν δώσετε κινητό τηλέφωνο στο παιδί, σκεφτείτε καλά αν θα έχει κάμερα. Δώστε του να καταλάβει ότι θα παρακολουθείτε τα μηνύματά του. Φροντίστε να υπάρχει το κινητό πάντα σε εμφανές σημείο και να αποφεύγεται η χρήση του από το παιδί τη νύχτα. Να αναφέρετε τα περιστατικά στο σχολείο και να απευθυνθείτε ακόμα πιο ψηλά αν η διεύθυνση του σχολείου δεν σας απαντήσει.
-
Γονείς που τα παιδιά τους εμπλέκονται στο bullying
– Εκπαιδεύστε το παιδί σας για το bullying: Είναι πιθανό το παιδί σας να μην γνωρίζει πόσο επικίνδυνο είναι αυτό που κάνει. Θυμίστε του ότι έχει και νομικές συνέπειες.
– Δημιουργήστε ένα αίσθημα ασφάλειας στο σπίτι σας: Τα παιδιά μαθαίνουν τη συμπεριφορά τους από τους γονείς τους. Όταν τα παιδιά εκτίθενται σε μία επιθετική συμπεριφορά ή σε ένα πολύ αυστηρό περιβάλλον στο σπίτι, είναι πιθανό να προχωρήσουν σε bullying στο σχολείο.
– Αναζητήστε σημάδια αυτοεκτίμησης: Τα παιδιά με χαμηλή αυτοεκτίμηση, συχνά εκφοβίζουν άλλους για να νιώθουν τα ίδια καλύτερα. Ακόμα και τα παιδιά που δείχνουν να είναι δημοφιλή μπορούν να υιοθετήσουν παρόμοια συμπεριφορά. Αυτές οι συμπεριφορές χρειάζεται να καταδειχθούν από τους γονείς και να πειθαρχηθούν.
Το bullying δεν είναι εύκολα ορατό, καθώς τα παιδιά θεωρούν σημάδι προσωπικής αδυναμίας το να μιλήσουν για αυτό, ειδικά στους γονείς τους. Oι γονείς είναι που χρειάζεται να δημιουργήσουν το κατάλληλο κλίμα για να είναι ασφαλή τα παιδιά να εκδηλωθούν και ταυτόχρονα να αποτρέψουν σημάδια επιθετικής συμπεριφοράς. Τα σχολικά-εφηβικά χρόνια, μπορούν να στιγματίσουν το παιδί, για αυτό αν δείτε ότι δεν μπορείτε να αντιμετωπίσετε το bullying, απευθυνθείτε σε έναν ειδικό.